Toʻrtta Claude modeli va toʻgʻri tanlov
Toʻrtta model, toʻrt xil narx. Sarlavha yozishga eng arzoni yetadi, dars dasturiga esa yetmaydi.
3-bosqich oxirida: Har ishga mos vosita, model va rejimni oʻzingiz tanlaysiz.
Boshlashdan oldin sizda boʻlsin
- Oldingi darsdagi uchta ish joyi haqidagi tasavvur.
- Bir haftalik odatiy ishlaringiz roʻyxati — kattasi ham, maydasi ham.
Dars oxirida siz shuni qila olasiz
- Toʻrtta modelning har biri nimaga yarashini bilasiz.
- Modelni qayerdan almashtirishni bilasiz.
- Qayerda tejash, qayerda tejamaslik kerakligini ajratasiz.
Toʻrtta model, toʻrt xil ish
Claude — bu bitta model emas, toʻrtta model. Hammasi matn yozadi va matn oʻqiydi, lekin tezligi, chuqurligi va narxi boshqa-boshqa. Shuning uchun «Claude’dan foydalanyapman» degan gap toʻliq emas — qaysi Claude’dan foydalanayotganingiz muhim. 200 ta obunachi kommentini «savol / shikoyat / maqtov» deb ajratish va yangi kurs uchun 40 betlik metodik qoʻllanma yozish — bir modelga topshiriladigan ish emas. Birinchisiga eng arzoni yetadi, ikkinchisiga eng arzoni yetmaydi. Quyidagi jadvaldagi narxlar 1 million token uchun berilgan. Token — bu soʻz boʻlagi: model matnni soʻzlarga emas, tokenlarga boʻlib oʻqiydi va hisob-kitob ham shu tokenlar boʻyicha boradi. Context (kontekst) — model bitta suhbatda bir vaqtning oʻzida «koʻrib turadigan» matn hajmi.
Toʻrtta model — toʻrt xil ogʻirlik va toʻrt xil narx.
Kichik ish uchun katta asbob kerak emas: sarlavha yozishga eng arzoni yetadi, dars dasturiga esa yetmaydi.
| Model | Kontekst / maks. javob | Narx: input / output (1M token) | Nima uchun |
|---|---|---|---|
| Claude Fable 5 | 1M / 128K | $10 / $50 | Eng murakkab, uzoq davom etadigan agent ishlari |
| Claude Opus 5 | 1M / 128K | $5 / $25 | Murakkab, koʻp bosqichli ish; Claude Code’da asosiy model |
| Claude Sonnet 5 | 1M / 128K | $3 / $15 (2026-08-31 gacha kirish narxi $2 / $10) | Tezlik va aql muvozanati — kundalik ish uchun |
| Claude Haiku 4.5 | 200K / 64K | $1 / $5 | Oddiy, bir xil, koʻp takrorlanadigan tez vazifalar |
Avval vazifani bir jumlada yozing, keyin model tanlang — teskarisi emas.
1M kontekst — bu qancha matn?
Ya’ni 1M kontekstli modelga butun bir oʻquv dasturini, bir yillik kontent arxivini yoki oʻnlab dars ishlanmasini bitta suhbatga qoʻyish mumkin — boʻlib-boʻlib tashlashning hojati yoʻq. Haiku 4.5 ning 200K oynasi esa taxminan 150 000 inglizcha soʻz, ya’ni bir necha yuz bet: bitta uzun hujjat sigʻadi, butun arxiv sigʻmaydi. Lekin bu raqamlar inglizcha matn uchun. Oʻzbekcha matn har bir soʻzga koʻproq token sarflaydi, chunki modelning token lugʻati asosan ingliz tiliga moslangan. Amalda oʻzbekcha 1M tokenga inglizchadagidan sezilarli kam matn sigʻadi — qancha kamligini faqat token hisoblash orqali aniq bilasiz.
«2 000 bet» degan raqamni mijozga va rahbaringizga aytmang: bu inglizcha uchun taxmin. Oʻzbekcha kontent bilan ishlaganda hajmni kamroq deb rejalashtiring.
Modelni qayerdan tanlaysiz
- 1
Claude Code: /model buyrugʻi
Interaktiv seansda `/model` deb yozing — modellar roʻyxati ochiladi va oʻq tugmalari bilan tanlaysiz. Tanlov keyingi seanslar uchun ham standart boʻlib saqlanadi.
- 2
Faqat shu seans uchun
Claude Code’ni `--model` bayrogʻi bilan ishga tushirsangiz, model faqat oʻsha seansga qoʻllanadi va sizning standart tanlovingiz oʻzgarmaydi.
- 3
Skript rejimida dialog ochilmaydi
Interaktiv boʻlmagan (headless) rejimda `/model` roʻyxati ochilmaydi. U yerda model `--model` bayrogʻi yoki `ANTHROPIC_MODEL` muhit oʻzgaruvchisi orqali beriladi.
- 4
API’da — oddiy matn qatori
Dasturchi API soʻrovida model nomini aniq yozadi: `claude-opus-5`. Nomni yoddan yozmang — hujjatdan nusxalang, bitta harf xato boʻlsa soʻrov ishlamaydi.
/model /model sonnet /model claude-opus-5
Bu nisbat toʻrttala modelda bir xil: Fable 5 da $10 va $50, Opus 5 da $5 va $25, Sonnet 5 da $3 va $15, Haiku 4.5 da $1 va $5 — hamma joyda output taxminan input dan besh barobar qimmat. Amaliy misol (hisob-kitob namunasi): bitta Telegram post uchun 2 000 tokenlik batafsil yoʻriqnoma yuborib, 600 tokenlik post olsangiz, Opus 5 da bu $0,01 + $0,015 = $0,025 boʻladi. Xuddi shu ish Sonnet 5 da (kirish narxida) $0,004 + $0,006 = $0,01. Ya’ni har bir token uchun javob kirishdan besh barobar qimmat. Bu misolda yoʻriqnomani ikki barobar uzaytirish hisobga $0,01, javobni ikki barobar uzaytirish esa $0,015 qoʻshadi — shuning uchun avvalo javob uzunligini nazorat qiling.
Yoʻriqnomani qisqartirmang — javobni qisqartiring: output input dan besh barobar qimmat.
| Vazifa | Model | Nega |
|---|---|---|
| 200 ta kommentni «savol / shikoyat / maqtov» deb ajratish | Haiku 4.5 | Oddiy, bir xil, koʻp takrorlanadigan ish — $1 / $5 yetarli |
| Sarlavhaga 5 ta variant, postni qisqartirish, imlo tekshiruvi | Haiku 4.5 | Bir zumda javob va eng arzon narx; bunday qisqa, aniq chegaralangan vazifalar uchun Haiku 4.5 odatda yetarli |
| Haftalik kontent-kalendar va 10 ta post qoralamasi | Sonnet 5 | Tezlik va sifat muvozanati — kundalik ishning asosiy modeli |
| 300 betlik oʻquv dasturini oʻqib, dars rejasiga aylantirish | Sonnet 5 yoki Opus 5 | 1M kontekst — butun hujjat bitta suhbatga sigʻadi |
| Yangi kursning toʻliq metodik qoʻllanmasi, ssenariylar toʻplami | Opus 5 | Uzoq, koʻp bosqichli ish; natijani yuzlab odam koʻradi |
| Bir necha soat davom etadigan, koʻp bosqichli agent ishi | Fable 5 | Eng ogʻir uzoq vazifalar uchun; $10 / $50 va 30 kunlik ma’lumot saqlash talabi |
“Fable 5 ga: «Bugungi Telegram postimdagi 3 ta imlo xatosini toʻgʻrila»”
Uchta imlo xatosi uchun $10 / $50 lik modelni uygʻotasiz va javobni ortiqcha kutasiz.
“Haiku 4.5 ga: «Quyidagi Telegram postdagi imlo va tinish belgilari xatolarini toʻgʻrila, matn uslubini oʻzgartirma»”
Bir xil natija, eng arzon narx va eng tez javob — bu aynan Haiku uchun yaratilgan ish.
“Haiku 4.5 ga: «50 000 obunachili kanalga yangi rubrika uchun 8 ta postdan iborat startovoy seriya yoz»”
Bu ijodiy, koʻp bosqichli ish; eng arzon model yuzaki va bir-biriga oʻxshash postlar beradi, natijani esa 50 000 odam koʻradi.
“Opus 5 ga: «50 000 obunachili SMM kanaliga yangi rubrika uchun 8 ta postdan iborat seriya yoz: har biri 600-800 belgi, birinchisi rubrikani tanishtiradi, oxirgisi obunachini savolga chorlaydi»”
Murakkab, uzoq va koʻzga koʻrinadigan ish — bu yerda modelga pul tejash eng qimmat xato.
“Haiku 4.5 ga 300 betlik oʻquv dasturini toʻliq tashlab: «Shu dasturdan 36 ta dars rejasi tuz»”
Haiku 4.5 ning kontekst oynasi 200K — juda katta hujjat bu oynaga sigʻmay qolishi mumkin. Bunday holda model matnni jimgina qirqib tashlamaydi: soʻrov xatolik bilan rad etiladi, ya’ni hujjatni oldindan boʻlaklashga toʻgʻri keladi.
“Sonnet 5 ga xuddi shu hujjatni tashlab: «Shu oʻquv dasturi asosida 36 ta dars rejasi tuz: har biri maqsad, 3 bosqich va uy vazifasidan iborat»”
1M kontekst butun dasturni bitta suhbatda ushlab turadi, model esa boblar orasidagi bogʻlanishni koʻradi.
Har doim eng qimmat modelga yopishmang, lekin natijani odamlar koʻradigan joyda tejamang.
Haftalik ishlaringizni modellarga taqsimlang
- 1Bir hafta ichida bajaradigan 8-10 ta ishingizni roʻyxat qiling.
- 2Har birini uch guruhga ajrating: mayda va takroriy, oʻrtacha, mas’uliyatli.
- 3Mayda ishlarga eng arzon modelni, mas’uliyatlisiga eng kuchlisini biriktiring.
- 4Ertaga bitta mayda ishni arzon modelda bajaring va natija yetarli chiqqanini tekshiring.
Qoʻlingizda qoladigan narsa
Har bir odatiy ishingiz uchun oldindan tanlangan model.
Oʻzingizni tekshiring
Belgilay olmagan qatoringiz boʻlsa — keyingi darsga oʻtmang, shu darsdagi oʻsha joyni qaytadan oʻqing.
0 / 4 belgilandi
Rasmiy manbalar
Shu darsdagi daʼvolar quyidagi hujjatlarga qarshi tekshirilgan. Havolalar 2026-yil 14-avgustda ochib koʻrilgan.